De winterberging van mijn fuchsia’s
Inmiddels, eind 2025, ben ik al m'n halve leven (zo'n 37 jaar) bezig met fuchsia's, die omdat het merendeel niet tegen vorst kan elk jaar moeten worden binnengehaald. Het is ieder jaar weer een uitdaging om het allemaal voorelkaar te krijgen en ze goed op te bergen zodat ze het volgende voorjaar nog leven en weer uitlopen.
Ik heb tegenwoordig meer potplanten dan vroeger, maar kuil er nog steeds een groot aantal in, vorstvrij in m'n schuurtje in een afgedankte vriezer onder droge turfmolm; in de loop der jaren is mijn aanpak echter toch wel hier en daar wat veranderd.
Destijds wachtte ik tot de eerste vorst en haalde dan de héle tuin leeg - iets wat ik nu fysiek ook niet meer voor elkaar zou krijgen, maar ik doe het sowieso anders; niet de hele planten meer binnenhalen en dan later afknippen, want ik snoei ze nu eerst helemaal tot op 't hout terug voordat ik ze uit de grond of de bloembakken haal, zodat ze veel minder volume innemen als ik ze daarna rooi, de grond zoveel mogelijk uit de wortels prik met een puntig Chinees eetstokje en tenslotte in piepschuimen bakken te drogen leg, in de garage als het niet vriest en anders in 't schuurtje. Het duurt een paar weken voor ze droog genoeg zijn om in te kuilen.

Waar ik geheel van ben afgestapt is het wassen van de planten, en het dompelen in water met een schimmelwerend middel. Ik gebruik helemaal geen vergif meer, omdat ik dat voor mezelf niet gezond vond, maar ook niet voor het milieu. En m'n ervaring is dat het qua resultaat heel weinig uitmaakt, als ik maar zorg dat de turfmolm behoorlijk droog is en de planten ook; meestal is de aanhangende grond aan de wortels kletsnat van de herfstregens wanneer ze gerooid worden, maar dan moeten ze drogen tot die grond ècht droog is en vaak moet er later nog wat aarde uit de wortels worden geprikt, dan laat het ook makkelijker los. En daarna in de turfmolm, zonder verdere behandeling; ik strooi de turfmolm ertussendoor en overheen, tot de hele bak gevuld is en de planten er niet meer bovenuit steken. Deksel erop, en na ongeveer 2 maanden eens kijken, en even luchten, daarna deksel weer dicht.
Zo'n oude vriezer is aardig geïsoleerd waardoor er minder temperatuurschommelingen zijn dan in de omgeving, maar voor het inkuilen in turfmolm kan ook een zuurkoolvat o.i.d. worden gebruikt, daar deed ik de afgeknipte fuchsia's de eerste jaren in, voor ik de kapotte vriezer van m'n buren kon krijgen. Dat is uiteraard minder goed geïsoleerd maar het werkte ook prima. Als de planten maar donker, koel en vorstvrij staan.

Omstreeks half april (afhankelijk van het weer - als het lang erg koud is, wordt het wat later) haal ik de planten pas weer uit de vriezer, zet ze dan rechtop in de piepschuim bakken in dezelfde turfmolm, en zet die op een beschut plekje achter in de tuin.
Sommige zijn in de turfmolm al uitgelopen met bleke witte stengels, maar die verdrogen voor het merendeel als ze eenmaal buiten staan. Na een paar weken komen er groene puntjes aan de schijndode takken - en natuurlijk zitten er ook altijd wel enige tientallen planten bij, die nooit meer uitlopen - maar er blijven er meestal genoeg over, zeker ook omdat er ook veel in potten blijven staan en er nog jonge plantjes zijn die ik in bakken overgehouden heb in de schuur en in de vensterbank van de slaapkamer. Het wisselt trouwens sterk, hoe de planten zich gedurende de winter houden - een paar jaar geleden was bijna 50% van de ingekuilde fuchsia's dood, maar toevallig het afgelopen voorjaar (2025) viel het heel erg mee, nog geen 10% had het loodje gelegd. Wat de stekken betreft eigenlijk hetzelfde verhaal - soms lukt het om er veel te laten bewortelen, en andere keren lukt dat bijna niet zodat er weinig jonge planten zijn. Een verklaring heb ik er niet voor.

Na ongeveer 2 maanden in de bakken te hebben gestaan zijn de meeste planten wel zover uitgelopen dat ze weer in bloembakken of de volle grond kunnen worden uitgeplant. 't Is soms moeilijk om alles een goed plekje te geven - ik heb niet zo'n grote tuin.

Winter storage of my fuchsias

At this moment, end 2025, I have been growing fuchsias for already half my life (about 37 years). Most of them can't stand frost and have to be held inside each wintertime. Every year it is quite a challenge to get this ready and to store them in such a way they will be still alive the next spring and form new shoots again.
Nowadays I have more potplants than before, but still a great amount of them have to be put under peat litter, free from frost in my back-kitchen in an old discarded freezer. I changed my approach quite a bit since the beginning - I used to wait for the first frost and then I took all the plants out of the garden at once - which I really couldn't manage anymore at my age. But there are more changes - I don't take the whole plants inside anymore, with leaves and mud and everything, but prune them back to the woody parts at the spot and then dig them out of the flowerboxes or the open ground. Then they don't take in so much volume when I dig them up, remove the soil as much as possible from the roots with a pointed chopstick and first put them to dry in tempex boxes, in the garage as long as it doesn't freeze and otherwise in the back-kitchen. It takes a few weeks to get them dry before storing them.

I abandoned washing the plants years ago, as well as dipping them into a solution of fungicide. I don't use any poison anymore, because it's no good for my health, nor the environment. Moreover, I found out the results didn't make much difference, provided I take care of the peat litter and the plants themselves being dry enough; when taking them out of the ground the roots as a rule are soaking wet by the autumn rains, and first they have to dry well so that the remaining soil can be removed easily. And then it's time to put them under peat litter, without further treatment; I put peat litter on the bottom of the freezer and between the plants, till they are totally covered up, and no parts of the plants stick out anymore. After filling the freezer I close the lid, and have a look after about 2 months and let some fresh air in, after which the lid goes down again.
Instead of in a freezer the pruned plants can be stored in (plastic) containers with a lid, e.g. plastic dustbins, with smaller amounts of plants or when the freezer isn't big enough to contain all, or when a freezer is out of reach. The plants should stay in the dark, so either the containers or the environment (e.g. a cellar or an attic) must be dark. Further one must realize that temperatures vary much more than in a freezer once the environmental temperature isn't always the same. Anyway, the plants should always be kept cool and frost-free.

Around 15 April (it depends on the weather - if it's very cold, I wait till the end of the month) I take the plants out of the freezer again, and put them upright in tempex containers (see in the front of photo on the right) with their roots in the same peat litter, and put these in a sheltered spot at the back of the garden. Some develop pale white stems in the dark, but most of these dry out when outside.
After a few weeks green tips occur on the sleeping twigs - and of course there are also a few dozen plants that never sprout again - but generally enough remain, certainly because there are the plants too that spent the wintermonths in pots and flowerboxes in my back-kitchen and the cuttings in the windows of my bedroom. Per year it varies widely how many plants survive their winterstorage - a few years ago about 50% proved to be dead, but last spring (2025) there was less than 10% loss. The same story with the cuttings - sometimes a success with many rooting, but now and then they won't root so that there aren't many young plants in spring, which I can't explain.

For about 2 months the overwintered plants remain outside in the tempex boxes with peat litter; after that I plant them out in the garden and flowerboxes again. Then the difficulty again arises, to give every plant a good place to grow... I don't have a big garden.